Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik, tıbbi bitki çaylarının üretimi, ruhsatlandırılması ve satış süreçlerini köklü biçimde düzenliyor. Bu kapsamda, Sağlık Bakanlığı onaylı tıbbi bitki çayları artık sadece eczanelerde satılabilecek olup, bu ürünlerin piyasaya sunumu konusunda yeni güvenlik ve kalite standartları getirildi. Aynı zamanda, market ve aktarlarda gıda amaçlı bitki çaylarının satışı devam edecek, böylece tüketici tercihlerine göre farklı kategorilere ayrılmış ürünler ulaşımda sürdürülecek.
Yeni mevzuat, tıbbi bitki çaylarının ruhsatlandırılması ve denetimi konusunda önemli adımlar içeriyor. Ürünlerin sadece Sağlık Bakanlığına bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından bilimsel ve teknolojik kriterlere göre incelenerek ruhsatlandırılması sağlanacak. Ruhsatlandırılan ürünler, hızla süreç sonunda piyasaya sürülebilecek ve ürünlerin her aşaması – üretimden satışa kadar – karekod sistemiyle takip edilerek gerçek zamanlı denetim altına alınacak. Bu sayede, sahte veya kalitesiz ürünlerin piyasaya girmesi engellenecek ve tüketici güvenliği en üst seviyeye çıkarılacak.
Bunun yanı sıra, reçeteyle hazırlanan tıbbi bitki çaylarının içerikleri ve kullanım amaçları, TİTCK tarafından yayımlanan monograflar ve kılavuzlar aracılığıyla belirleniyor. Eczane ortamında majistral olarak hazırlanan tıbbi bitki çayları, ruhsatlı ürünler ve farmakopeye uygun yüksek kalite standartlarına göre temin edilen hammaddelerden üretilecek. Bu düzenlemenin getirdiği bir diğer önemli değişiklik ise ruhsat başvurusu yapacak kişilere ve kurumlara ilişkin şartlar. Ruhsat almak isteyenlerin ilgili bölümlerde mezun olması ve uzmanlık sertifikasına sahip olması zorunlu hale getirildi; böylelikle ürünlerin yetişmiş ve uzman kişiler tarafından hazırlanması sağlanacak, güvenlilik ve etkinliği artırılacak.
Gıda amaçlı bitki ve meyve çaylarının, takviye edici gıdalar ile tıbbi çaylar arasındaki ayrım ise netleştirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yetkilendirdiği alanlarda satılmaya devam edecek olan gıda amaçlı çayların, sağlık Bakanlığı onaylı, standartlara uygun tıbbi çaylardan farklı olması vurgulandı. Ambalajlarda ise ürün içeriklerinin bilimsel isimleri, oranları ve kullanım talimatları yer alacak; böylelikle tüketicinin bilinçli seçim yapması desteklenecek. Ayrıca, Türkiye florasında bulunan ya da özgü endemik bitkilerin kullanımı, sürdürülebilirlik ilkelerine uygun ve bilimsel temellere dayandırılacak. Bu çerçevede, doğal popülasyonların korunması ve Ekolojik dengeye zarar vermeden üretim yapma şartları getirildi.
Uluslararası pazarlara girişte ise, yerli üreticilere önemli imkanlar sağlandı. Tüm üretim aşamalarında GMP (İyi İmalat Uygulamaları) standartlarına uyulması zorunlu hale getirildi. Bu sayede, hem ürün kalitesi artacak hem de ürünlerin uluslararası standartlara uygunluğu tescillenecek. Sıkı denetimler ve bağımsız laboratuvar analizleriyle kanıtlanan yüksek kalite seviyesinin güçlendirilmesi, yerli ürünlerin ihracatını ve küresel pazarda rekabet gücünü artırmaya yönelik stratejilerin temelini oluşturuyor. Bu kapsamda, düzenlenen yeni kurallarla tüketici güvenliği yükselirken, sektörde şeffaflık ve sürdürülebilirlik de sağlanmış olacak.
